Cito-toets rekenen met redactiesommen

De Cito-toets rekenen staat vol met redactiesommen. Redactiesommen worden door veel kinderen ingewikkeld gevonden. Een redactiesom is ook wel een verhaaltjessom.

Rekenen met redactiesommen is om meerdere reden ingewikkeld. In dit artikel leggen we uit wat redactiesommen zijn en hoe je ze kunt oefenen. Zo is de Cito-toets rekenen een stuk makkelijker te maken.

 

Redactiesommen, wat zijn dat?

De naam redactiesommen wordt aangeduid om sommen te omschrijven die uit een context moeten worden gehaald. Verhaaltjessommen, worden ze ook wel genoemd. Het tegenovergestelde van een redactiesom is een kale som.

De kale som 45 + 12 = zou in een verhaaltjessom als volgt kunnen worden omschreven:

  • Raymond heeft € 45 in zijn spaarpot. Hij verdient € 12 met klusjes voor de buren. Hoeveel geld kan hij nu in zijn spaarpot stoppen?
  • De familie Visser rijdt 45 km naar opa en oma. Vanaf opa en oma is het nog eens 12 km naar het pretpark. Hoe ver rijden zij vanaf huis naar het pretpark?
  • Er zitten 45 passagiers in een bus. Er komen er nog 12 bij. Hoeveel passagiers zitten er nu in de bus?

Allemaal verhaaltjes die om de kale som 45 + 12 = gebouwd kunnen worden. Op zich lijkt dat niet moeilijk, omdat je het nu andersom ervaren hebt. Maar voor kinderen die moeite hebben met (begrijpend) lezen kan het een crime zijn.

Naarmate de kinderen verder komen, worden de sommen moeilijker.

Lastige redactiesommen

De schilder moet twee kamers schilderen. Hij heeft een kwart van de eerste kamer gedaan en daarvoor twee blikken verf gebruikt. Hoeveel blikken verf heeft hij nog nodig?

______ blikken

Deze som is een voorbeeld van een som uit de Cito-toets in groep 7 en 8. Waarom wordt deze redactiesom door leerlingen als lastig beschouwd?

De reden is simpel: er zijn veel details in het verhaal verwerkt en je hebt ze in de juiste volgorde nodig om de som op te lossen.

Het is moeilijk om een kale som te formuleren. Het is namelijk niet een kwestie van + of -, maar een kwestie van  breuken en verhoudingen.

Een kind moet tot het volgende in staat zijn om deze som goed op te lossen:

  • Er zijn twee kamers en hij is nog in de eerste kamer bezig
  • Van die eerste kamer heeft hij pas een kwart gedaan (oftewel een achtste van alles wat hij moet doen)
  • Hij heeft in die kwart kamer twee blikken verf gebruikt
  • In de hele kamer heeft hij dus 4 x 2 blikken verf nodig: 8 blikken verf
  • Er zijn twee kamers, dus hij heeft 16 blikken verf nodig
  • De vraag is: hoeveel heeft hij nóg nodig (en hij had er al 2 gebruikt), dus 16 – 2 = 14
  • Of: 1/8 van de klus vereist 2 blikken verf, dus 8/8 vereist 16 blikken (maar daar moeten er 2 vanaf, gezien de vraagstelling).

Dat zijn nogal wat onderdelen in de som die op de juiste wijze verhelderd dienen te worden!

Foute vertaling

Een foute vertaling van de som is dan ook wat veel voorkomt bij kinderen die dergelijke sommen voor hun kiezen krijgen. Om een idee te geven, hieronder verkeerde aannames die alleen al uit de som van de schilder kunnen worden gehaald:

  • 1/4 van alles is 2 blikken, dus alles zou 8 zijn (4/4). Deze leerling vergeet de tweede kamer.
  • Hij heeft al een kwart van alles gedaan, dus hij moet nog 4 keer die 2 blikken hebben. Deze leerling vergeet niet de tweede kamer, maar leest dat er een kwart van de klus gedaan is.
  • Hij heeft 1/8 van de hele klus gedaan en heeft dus 8 x 2 blikken verf nodig. Het antwoord is 16. Deze leerling vergeet dat er al twee blikken gebruikt zijn (let op de vraagstelling!).

Los van deze verkeerde aannames kan het ook zijn dat een kind geen idee heeft van wat hij met die breuken aan moet, laat staan hoe hij die breuken naast twee hele kamers moet leggen.

Oefenen met redactiesommen

Redactiesommen oefenen is eigenlijk de enige manier om er beter in te worden. Wie redactiesommen oefent komt vaak tot de ontdekking dat bepaalde strategieën of vaardigheden nog niet helemaal optimaal zijn. Dat is het lastige aan redactiesommen: je moet vaardigheden combineren om een som goed uit te rekenen.

Oefenen met dergelijke sommen kan helpen om onvoldoende beheerste vaardigheden te verbeteren en het beste uit de toetsen met redactiesommen te halen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Copyright Cito-toets rekenen 2018
Tech Nerd theme designed by FixedWidget